Głównym bohaterem wystawy „Odrażający, brudny, zły” jest wyburzony dekadę temu wrocławski dworzec autobusowy przy ulicy Suchej – obiekt, w którego dziejach można dostrzec odbicie wielu problemów społeczno-gospodarczych, z jakimi przez dekady mierzyły się „miasta odzyskane” takie jak Wrocław.
Dworzec, zaprojektowany przez Wiesława Dobrowolskiego, powstał na terenie tzw. Małpiego Gaju – częściowo zdziczałych pozostałości parku otaczającego dawny kościół Zbawiciela. Na początku lat 70. postanowiono zagospodarować ten teren i wybudować tu nowoczesny dworzec autobusowy. Ogłoszony wówczas konkurs, w którym zwyciężył projekt Dobrowolskiego, zapoczątkował jeden z najbardziej pechowych procesów inwestycyjnych w powojennej historii miasta.
Budowa kompleksu rozpoczęła się w 1974 roku i trwała… ponad 20 lat. Kolejne zmiany koncepcji, ograniczenia budżetowe i problemy technologiczne sprawiły, że oddany do użytku obiekt w niewielkim stopniu przypominał pierwotny, modernistyczny projekt. Nieliczne zrealizowane zgodnie z planem rozwiązania, jako trudne w utrzymaniu, szybko wyłączano z użytku. Na domiar złego wczesny kapitalizm wypełnił dworzec jaskrawymi reklamami i zapachem sprzedawanych z koca oscypków. Utrwalona „bylejakość” przyćmiła pierwotną ideę i potencjał: dyskretną elegancję bryły rozszerzającej się ku górze oraz wyrazistą ekspresję ażurowego dachu, którego belki przebijały się przez boczne ściany pawilonu. Po niespełna dwóch dekadach funkcjonowania zdegradowany i powszechnie nielubiany, niedoszły zabytek modernizmu został zburzony, ustępując miejsca centrum handlowemu.
Pierwsza część wystawy – nostalgiczno-archiwalna – dokumentuje losy dworca poprzez faktografię, historie mówione i artystyczne interpretacje wspomnień. Druga przyjmuje perspektywę spekulatywną i pyta: co by było, gdyby losy obiektu zamiast katastrofą okazały się historią sukcesu?
Wydarzenie w ramach wystawy „Odrażający, brudny, zły”.
Projekt realizowany ze środków Gminy Wrocław w ramach inicjatywy „Wrocław miastem dialogu, solidarności i pojednania”.
kurator: Kuba Żary
Czas trwania wystawy: 26.09-22.12.2025
